উত্তৰ:
শক্তি কেন্দ্ৰৰ তাপ ব্যৱস্থাত তাপ বিনিময়কাৰী অপৰিহাৰ্য উপাদান। ইহঁতক মূলতঃ বিভিন্ন তৰল পদাৰ্থৰ মাজত তাপ স্থানান্তৰিত কৰিবলৈ, পেলনীয়া তাপ উদ্ধাৰ কৰিবলৈ, উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ আৰু ব্যৱস্থাটোৰ সামগ্ৰিক শক্তিৰ কাৰ্যক্ষমতাক অনুকূল কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
১/ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ আৰু পুনৰুদ্ধাৰ
শক্তি কেন্দ্ৰ পৰিচালনাৰ সময়ত বৃহৎ পৰিমাণৰ পেলনীয়া তাপ উৎপন্ন হয়, যেনে টাৰ্বাইনৰ নিৰ্গমন বাষ্প, বয়লাৰৰ ধোঁৱা গেছ, আৰু শীতল পানীৰ পৰা তাপ।
তাপ বিনিময়কাৰীয়ে এই অপচয় হোৱা তাপ উদ্ধাৰ কৰিব পাৰে আৰু ইয়াক খাদ্য পানী গৰম কৰা, জিলা উত্তাপন বা অন্যান্য উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।
তাপৰ ব্যৱহাৰ উন্নত কৰি তাপ বিনিময়কাৰীয়ে শক্তিৰ অপচয় হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে আৰু সামগ্ৰিকভাৱে উদ্ভিদৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে।
২) সুস্থিৰ তাপ ব্যৱস্থাৰ কাৰ্য্যকলাপ বজাই ৰখা
তাপ বিনিময়কাৰীয়ে কাম কৰা তৰল পদাৰ্থৰ উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, যাৰ ফলত বয়লাৰ আৰু টাৰ্বাইনৰ দৰে মূল সঁজুলিসমূহে সঠিক পৰিস্থিতিত কাম কৰাটো নিশ্চিত কৰে।
সুস্থিৰ উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণে তাপীয় চাপ হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে আৰু সঁজুলিৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু সেৱা জীৱন উন্নত কৰে।
৩/ সামগ্ৰিক শক্তি কেন্দ্ৰৰ কাৰ্যক্ষমতা উন্নত কৰা
ফলপ্ৰসূ তাপ উদ্ধাৰৰ জৰিয়তে তাপ বিনিময়কাৰীয়ে ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস কৰিব পাৰে আৰু শক্তিৰ ক্ষতি কম কৰিব পাৰে।
উচ্চ-কাৰ্য্যক্ষমতাসম্পন্ন তাপ স্থানান্তৰ ব্যৱস্থাই শক্তি উৎপাদন এককসমূহৰ তাপীয় কাৰ্যক্ষমতা উন্নত কৰিব পাৰে আৰু পৰিচালনা খৰচ হ্ৰাস কৰিব পাৰে।
প্ৰশ্ন ২: কি ধৰণৰতাপ বিনিময়কাৰীসাধাৰণতে বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
উত্তৰ:
বিভিন্ন গঠন আৰু পৰিচালনাৰ অৱস্থা অনুসৰি বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰত কেইবাবিধো তাপ বিনিময়কাৰী বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
১/ শ্বেল আৰু টিউব হিট এক্সচেঞ্জাৰ
শক্তি উৎপাদন ব্যৱস্থাত শ্বেল আৰু টিউব হিট এক্সচেঞ্জাৰ আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহৃত প্ৰকাৰ।
উচ্চ উষ্ণতা, উচ্চ চাপ আৰু দীৰ্ঘকালীন কাৰ্য্যকলাপৰ অৱস্থাৰ প্ৰতি ইহঁতৰ উত্তম প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা আছে।
সাধাৰণতে কণ্ডেন্সাৰ, ফিডৱাটাৰ হিটাৰ, অইল কুলাৰ আৰু অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱস্থাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
২) প্লেট হিট এক্সচেঞ্জাৰ
প্লেট তাপ বিনিময়কাৰীয়ে ঢেঁকীযুক্ত ধাতুৰ প্লেটৰ শৃংখলাৰ মাজেৰে তাপ স্থানান্তৰিত কৰে যিয়ে পৃথক প্ৰবাহ চ্যানেল গঠন কৰে।
ইয়াৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে উচ্চ তাপ স্থানান্তৰ কাৰ্যক্ষমতা, কমপেক্ট গঠন, আৰু সুবিধাজনক ৰক্ষণাবেক্ষণ।
সাধাৰণতে সহায়ক শীতল ব্যৱস্থা, সঁজুলি শীতল ব্যৱস্থা, আৰু বন্ধ-লুপ পানী পৰিবহন ব্যৱস্থাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
৩/ বায়ু-শীতল তাপ বিনিময়কাৰী
বায়ু-শীতল তাপ বিনিময়কাৰীত বৃহৎ পৰিমাণৰ শীতল পানীৰ পৰিৱৰ্তে বায়ুক শীতল মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
জলসম্পদ সীমিত বা পৰিৱেশৰ কঠোৰ প্ৰয়োজনীয়তা থকা অঞ্চলৰ বাবে উপযোগী।
ভাপ ঘনীভূতকৰণ আৰু প্ৰক্ৰিয়া তৰল শীতল প্ৰয়োগৰ বাবে ইয়াক প্ৰায়ে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
প্ৰশ্ন ৩: কি কি মূল প্ৰয়োগতাপ বিনিময়কাৰীতাপ শক্তি কেন্দ্ৰত?
উত্তৰ:
তাপ শক্তি কেন্দ্ৰত শক্তি ৰূপান্তৰ প্ৰক্ৰিয়াত তাপ বিনিময়কাৰীয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে আৰু বিভিন্ন তাপ ব্যৱস্থাত ইয়াৰ বহুল ব্যৱহাৰ হয়।
1. কণ্ডেন্সাৰ ব্যৱস্থাপ্ৰণালী
ভাপ টাৰ্বাইন ব্যৱস্থাত কণ্ডেন্সাৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ তাপ বিনিময়কাৰী।
ই টাৰ্বাইনৰ নিৰ্গমন বাষ্পৰ পৰা তাপ আঁতৰাই বাষ্পক ঘনীভূত পানীলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
ঘনীভূত পানী পুনৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে বয়লাৰলৈ ঘূৰাই দিব পাৰি, যাৰ ফলত পানী ব্যৱহাৰৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি পায়।
দক্ষ ঘনীভূতকৰণে টাৰ্বাইনৰ পিছফালৰ চাপ হ্ৰাস কৰে আৰু শক্তি উৎপাদনৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে।
২) উচ্চ-চাপ আৰু কম-চাপৰ ফিডৱাটাৰ হিটাৰ
উচ্চ-চাপ আৰু কম-চাপৰ ফিডৱাটাৰ হিটাৰত বয়লাৰৰ ফিডৱাটাৰ গৰম কৰিবলৈ টাৰ্বাইনৰ পৰা নিষ্কাষিত বাষ্প ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
খাদ্য পানীৰ উষ্ণতা বৃদ্ধি কৰিলে ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস পায় আৰু তাপীয় কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি পায়।
এই তাপ পুনৰুদ্ধাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তাপ শক্তি এককৰ কাৰ্য্যক্ষমতা উন্নত কৰাৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদ্ধতি।
৩/ শীতল ব্যৱস্থাৰ তাপ বিনিময়কাৰী
শক্তি কেন্দ্ৰৰ সঁজুলিয়ে কাম কৰাৰ সময়ত বৃহৎ পৰিমাণৰ তাপ উৎপন্ন কৰে আৰু ইয়াৰ বাবে ফলপ্ৰসূ শীতলতাৰ প্ৰয়োজন হয়।
লুব্ৰিকেটিং অইল কুলাৰ আৰু জেনেৰেটৰ কুলিং চিষ্টেমৰ দৰে ব্যৱস্থাত তাপ বিনিময়কাৰী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ফলপ্ৰসূ শীতলতাই অতি উত্তাপ ৰোধ কৰে আৰু সঁজুলিৰ সেৱা জীৱন বৃদ্ধি কৰে।
৪) ধোঁৱা গেছৰ আৱৰ্জনা তাপ উদ্ধাৰ ব্যৱস্থা
বয়লাৰৰ নিৰ্গমন গেছত বৃহৎ পৰিমাণৰ উদ্ধাৰযোগ্য তাপ থাকে।
তাপ বিনিময়কাৰীয়ে বায়ু প্ৰিহিটিং বা ফিডৱাটাৰ গৰম কৰাৰ বাবে এই তাপ উদ্ধাৰ কৰিব পাৰে।
পেলনীয়া তাপ উদ্ধাৰে শক্তিৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে আৰু ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস কৰে।
প্ৰশ্ন ৪: পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰত তাপ বিনিময়কাৰীৰ প্ৰয়োগ কি কি?
উত্তৰ:
পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰসমূহৰ সুৰক্ষা আৰু নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ বাবে অধিক প্ৰয়োজনীয়তা থাকে। তাপ বিনিময়কাৰী মূলতঃ তাপ স্থানান্তৰ আৰু ব্যৱস্থা পৃথকীকৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
১/ ভাপ জেনেৰেটৰ
পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ তাপ বিনিময় যন্ত্ৰ হৈছে ভাপ উৎপাদক।
ই ৰিয়েক্টৰৰ শীতল ব্যৱস্থাৰ পৰা গৌণ বৰ্তনীৰ পানীলৈ তাপ স্থানান্তৰিত কৰি ভাপ উৎপন্ন কৰে।
উৎপন্ন হোৱা বাষ্পে টাৰ্বাইনটোক বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰিবলৈ আগুৱাই লৈ যায়, যাৰ ফলত তাপ শক্তিৰ পৰা বৈদ্যুতিক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ সম্পূৰ্ণ হয়।
২) অৱশিষ্ট তাপ আঁতৰোৱা ব্যৱস্থা
পাৰমাণৱিক ৰিয়েক্টৰ বন্ধ হোৱাৰ পিছতো ই ক্ষয় তাপৰ সৃষ্টি কৰি থাকে।
তাপ বিনিময়কাৰীয়ে শীতল ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে এই বাকী থকা তাপ আঁতৰাই নিৰাপদ ৰিয়েক্টৰৰ উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণ নিশ্চিত কৰে।
এই ব্যৱস্থাই পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰৰ সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
৩/ সহায়ক সঁজুলি শীতল ব্যৱস্থা
পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰত থকা পাম্প, মটৰ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ সঁজুলিৰ বাবে নিৰ্ভৰযোগ্য শীতলতাৰ প্ৰয়োজন হয়।
সহায়ক সঁজুলিৰ সুস্থিৰ কাৰ্য্যকলাপ নিশ্চিত কৰিবলৈ তাপ বিনিময়কাৰীয়ে এই ব্যৱস্থাসমূহৰ পৰা অতিৰিক্ত তাপ আঁতৰাই পেলায়।
প্ৰশ্ন ৫: বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰৰ বাবে তাপ বিনিময়কাৰী বাছনি কৰাৰ সময়ত কি কি কাৰক বিবেচনা কৰিব লাগে?
উত্তৰ:
শক্তি কেন্দ্ৰৰ বাবে তাপ বিনিময়কাৰী নিৰ্বাচনৰ বাবে পৰিচালনাৰ অৱস্থা, কাৰ্য্যক্ষমতাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু অৰ্থনৈতিক কাৰকসমূহৰ ওপৰত বিস্তৃত বিবেচনাৰ প্ৰয়োজন।
1. অপাৰেটিং উষ্ণতা আৰু চাপ
শক্তি কেন্দ্ৰসমূহ প্ৰায়ে উচ্চ-উষ্ণতা আৰু উচ্চ-চাপৰ অৱস্থাত কাম কৰে।
নিৰাপদ কাৰ্য্যকলাপ নিশ্চিত কৰিবলৈ হিট এক্সচেঞ্জাৰৰ ডিজাইন চাপ সৰ্বোচ্চ কাৰ্য্যকৰী চাপতকৈ বেছি হ’ব লাগিব।
উচ্চ-উষ্ণতাৰ প্ৰয়োগৰ বাবে উৎকৃষ্ট উষ্ণতা প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা থকা সামগ্ৰী নিৰ্বাচন কৰিব লাগে।
২/ তাপ স্থানান্তৰৰ কাৰ্যক্ষমতা
তাপ স্থানান্তৰৰ কাৰ্যক্ষমতাই বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰৰ শক্তি ব্যৱহাৰৰ হাৰত প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰভাৱ পেলায়।
উচ্চ-দক্ষতাসম্পন্ন তাপ বিনিময়কাৰীয়ে তাপৰ ক্ষতি হ্ৰাস কৰিব পাৰে আৰু ব্যৱস্থাপ্ৰণালীৰ সামগ্ৰিক পৰিৱেশন উন্নত কৰিব পাৰে।
৩/ সামগ্ৰীৰ জাৰণ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা
শীতল পানী, ভাপ আৰু ৰাসায়নিক তৰল পদাৰ্থই তাপ বিনিময়কাৰী পদাৰ্থত জাৰণৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
সাধাৰণ সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত ষ্টেইনলেছ ষ্টীল, টাইটানিয়াম মিশ্ৰণ, আৰু নিকেল-ভিত্তিক মিশ্ৰণ আদি অন্তৰ্ভুক্ত।
সামগ্ৰী নিৰ্বাচন তৰল পদাৰ্থৰ ধৰ্ম আৰু কাৰ্য্যকৰী পৰিৱেশৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি হ’ব লাগে।
৪/ ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু চাফাইৰ প্ৰয়োজনীয়তা
দীৰ্ঘকালীন কাৰ্য্যৰ সময়ত, তাপ বিনিময়কাৰীসমূহে স্কেলিং, জমা, আৰু জাৰণ উৎপাদনৰ দ্বাৰা ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে।
এটা ৰক্ষণাবেক্ষণ-বন্ধুত্বপূৰ্ণ ডিজাইনে ডাউনটাইম হ্ৰাস কৰিব পাৰে আৰু সঁজুলিৰ উপলব্ধতা উন্নত কৰিব পাৰে।
প্ৰশ্ন ৬: বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰত তাপ বিনিময়কাৰীৰ সাধাৰণ সমস্যাবোৰ কি কি?
১/ নিয়মীয়াকৈ ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু চাফাই কৰা
পৰিচালনাৰ অৱস্থা অনুসৰি চাফাইৰ সঠিক সময়সূচী স্থাপন কৰিব লাগে।
নিয়মিতভাৱে জমা পদাৰ্থ আঁতৰাই দিলে উচ্চ তাপ স্থানান্তৰ কাৰ্য্যক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে।
2. অপাৰেটিং প্ৰাচলসমূহ অনুকূল কৰা
প্ৰবাহৰ হাৰ, উষ্ণতা, চাপ সঠিকভাৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব লাগে।
অনুপযুক্ত পৰিস্থিতিত দীৰ্ঘকালীন কাৰ্য্যকলাপ এৰাই চলিলে সঁজুলিৰ পৰিৱেশন আৰু নিৰ্ভৰযোগ্যতা উন্নত হ'ব পাৰে।
৩/ পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা উন্নত কৰা
শীতল পানীত থকা অশুদ্ধি আৰু জাৰণকাৰী পদাৰ্থ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিলে স্কেলিং আৰু জাৰণ হ্ৰাস কৰিব পাৰি।
পানীৰ ভাল ব্যৱস্থাপনাই তাপ বিনিময়কাৰীৰ সেৱা জীৱন বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰে।
৪/ উন্নত তাপ স্থানান্তৰ প্ৰযুক্তি প্ৰয়োগ কৰা
উন্নত প্লেট ডিজাইন, বৰ্ধিত তাপ স্থানান্তৰ গঠন, আৰু বুদ্ধিমান নিৰীক্ষণ ব্যৱস্থাই শক্তিৰ কাৰ্যক্ষমতা আৰু অধিক উন্নত কৰিব পাৰে।
আধুনিক তাপ বিনিময়কাৰী প্ৰযুক্তিয়ে নিৰাপদ, অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু অধিক কাৰ্যক্ষম শক্তি কেন্দ্ৰৰ কাৰ্য্যকলাপ লাভ কৰাত সহায় কৰে।
যদি আপুনি হিট এক্সচেঞ্জাৰ ইউনিটৰ বিষয়ে অধিক জানিব বিচাৰে বা ক্ৰয় কৰিবলৈ আগ্ৰহী, অনুগ্ৰহ কৰি 9988xiaoshuai@gmail.com লৈ এটা ইমেইল পঠাওক, আমি বাৰ্তাটো দেখাৰ পিছত সময়মতে আপোনাক উত্তৰ দিম!
পেছাদাৰী দল
আমাৰ কোম্পানীটো কাৰিকৰী কৰ্মীসকলক মূল হিচাপে লৈ উচ্চ-মানৰ বিক্ৰীৰ পিছৰ সেৱা দলৰ সৈতে সজ্জিত, আৰু ব্যৱহাৰকাৰীৰ পৰা সেৱাৰ তথ্যৰ জাননী লাভ কৰাৰ পিছত সময়মতে মতামত প্ৰদান কৰিব৷
৭x২৪ ঘণ্টাৰ ডেলিভাৰী
আমাৰ কোম্পানীয়ে আমি বিক্ৰী কৰা সামগ্ৰীসমূহৰ বাবে বিনামূলীয়া কাৰিকৰী সহায় আগবঢ়ায় আৰু প্ৰাসংগিক কৰ্মীসকলৰ বাবে কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণৰ আয়োজন কৰে।
